Lefkara

Lefkara

Venedik döneminde Venedik asilzadelerin tatil yeri olan Larnaka Limasol arasında bulunan Lefkara halkı, asilzadeler de gördüklerini dantel ile nakışı birleştiren ilk ortaya çıkan el işine Lefkara işi ya da Lefkara nakışı ismi verilir. Geometrik ve tarihi motifler nakışa karakter verir, Kıbrıs’a özgü olan nakış farklı motiflerden beyaz ya da yeşil ekru iplerden hayat bulur. 7. Yüzyıl’da kadınlar tarafından üretilen nakış işlemeler erkekler tarafından yurtdışına pazarlandı ve böylece dünyada bilinen bir marka haline geldi.

Turistik Obje

14. yüzyılda adayı ziyaret eden Leonardo Da Vinci dere motif olarak bilinen Lefkara işi masa örtüsünü alarak Milano Katedraline hediye etti. Lefkara işi hakkında tarihsel bilgi veren diğer bir somut örnek ise Leonardo Da Vinci’nin son akşam yemeği tablosunda nakışı çizmesidir. Nesilden nesile aktarılarak bugüne gelen Lefkara nakışına şekil veren birçok motif ne yazık ki yok oldu.  Bugün adada turistik bir obje olarak vitrinlerde yer alan Lefkara işi ayakta durmaya çalışıyor. Kıbrıs kültürünün önemli bir parçası olan Lefkara istek ve talebe göre hazırlanabiliyor.

El Emeği Ve Göz Nuru

Kıbrıs’ın el emeği göz nuru ve gurur kaynağı olan el sanatı yalnız masa ve sehpa örtüleri değil daha birçok alanda kullanılıyor. Lefkara işi

• Tepsi örtüleri
• Bardak altlıkları
• Sigaralıklar
• Çantalar
• Bluzlar dikkat çeken ürünler arasında ilk sıralarda yer alıyor.

Güzelliği, zarafeti ve ülke ekonomisine katkısının yanı sıra sosyal bir işlevi üstlenen mekkare işi çocuk yaşlarda öğrenir. Dikkat ve sürekli sayma gerektiren el sanatı ancak el alışkanlığı ile işlenir ve bu yüzden usta – çırak ilişkisine pararel olarak ilerler. Özellikle genç kızlar çocuk yaşlarda annelerinden ya da komşu teyzelerden bu işi öğrenir.

Her Köy Kendine Ait Tek Bir İş Yapar

El sanatının en önemli özelliği farklı jenerasyonlar arasında sürekli iletişim sağlayarak kuşak çatışmalarını en aza indirmesidir. Çok fazla sayma gerektiren ve ağır olan Lefkara nakışın içini gençler, kenarlarını ise yaşlılar üretir. Gaco denen iç ajurları ise yeni öğrenen küçük kızlar işler. Orijinal işleme tekniği sert bir yastık üzerine yerleştirilerek yapılır, son yıllarda kaslar kullanımı daha yaygın hale gelmiştir. Her köy kendine ait tek bir iş yapar, bazı köyler yalnız yıldız, bazıları sadece hurmalı kare bazıları ise sadece deri motifi işler. Çünkü tek bir motifte uzmanlaşan köy kadınları çok daha çabuk bir şekilde işleme gerçekleştirir.

Motifler Doğadan Esinlenir

Motiflerin hemen hepsinin doğadan esinlendiği bilinir aldığı isimlerden de bu açıkça bellidir. Motifler arasında en ünlü olan dere motifidir çünkü yapan kişinin hayal dünyası ile çok daha güzel bir hale gelir. Güçlü bir hayal gücüne sahip kadın farklı dolgular uygulayarak motifi zenginleştirir Böylelikle her kadın motife kendi imzasını atar. Dere motifini diğer motiflerden ayıran bir neden de Leonardo Da Vinci’nin motife hayran kalmış olmasıdır. Ressamın son akşam yemeği tablosunda çizdiği masa örtüsünün kenarında da dere motifi kullanılmış ve böylece motif asla unutulmayacak bir önem kazanmış ve ölümsüzleşmiştir.

Değeri Paha Biçilmez

Kıbrıslı her genç kızın çeyiz sandığını süsleyen ve Kıbrıs kültürünün en önemli el sanatlarından olan Lefkara bugün teknolojiye inat halen kırsalda kadınlar tarafından işlenmeye devam ediyor. İrlanda keteninin üzerine yeşil ve beyaz renkleri özel ipliklerle işlenen Lefkara kesme, örme ve sarma yöntemleri kullanılarak gerçekleştiriliyor. Kumaşın tek tek işlendiği ve meraklılarının asla vazgeçmediği Lefkara işi değeri paha biçilmez sanat eserleri arasında yer alır.