Cyprus Crafts

Cyprus Crafts

Kıbrıs’a özel Kıbrıs Türk tarihinin ve kültürünün bir parçası olan el sanatlarının unutulmaması ve gelecek nesillere taşınması için çalışmalar sürdürülmektedir. Ülke tanıtımına katkı koyabilmek için faaliyetler yürütülmektedir. Ülkede kırsal kesimde yaşayan kadınlar el emeği göz nuru geleneksel Kıbrıs el sanatları hazırlayarak hem ekonomik hem de sosyal bir özgürlük şansı tanır. Kıbrıs Gelenek görenek kültür ve tarihinin bir parçası olan el sanatları çok eski yıllara dayalı bir zenginliğe sahiptir.

Karakteristik El Sanatı Lefkara Nakışı

Adanın en karakteristik el sanatı olan Lefkara Nakışı 15 yüzyıla kadar dayanır. Nakışın ortaya çıkması Venediklilerin 1489 ile 1570 yılında Kıbrıs’ta hüküm sürmeleri sırasında olmuştur. Venedik hanedanlığının giysilerinden nakışları örnek alan yerel kadınlar kendi tasarımlarını uydurarak değerini yükseltmiş ve çeyizin temel parçası haline getirmiştir. Kıbrıs el sanatları ürünün vazgeçilmez parçası olan ve halen günümüzde Kıbrıs’lı kızların çeyizinde mutlaka sunmak için geniş bir Lefkara Nakışı koleksiyonu bulunur ve bu gelenek annelerden kızlara yüzyıllar boyudur taşınır.

Hakiki Kıbrıs İşlemesi

UNESCO’nun somut olmayan kültürel miras listesi’nde yer alan Lefkara Nakışı iplikte keten kumaştan yapılır ve farklı şekilleri bulunur. El işçiliği ile süslenen ve farklı kesim teknikleri uygulanan el sanatı masa örtüsü ve mendil gibi kumaşlara şekil vermek için kullanılan kenar dikişleri, dolgu dikişleri ve oya işi gibi süslemeler ile farklılık kazanır. Grift desenler ile beyaz, kahverengi ve ekru renklerde yapılan ve farklı bir karakteristik özelliğe sahip olan Lefkara Nakışı ile işlenen kumaşın arkası da ön yüzü de aynı olarak dokunur. Bu el sanatı ve geleneksel yöntemler ile yapılan işlemeler hakiki Kıbrıs işlemesi olarak kabul görür. 

El Sanatları Ürünleri

Ülkede özellikle Lefkoşe’de hediye dükkanları ve el sanatları ürünlerinin bulunduğu dükkanlarda satılan Kıbrıs el sanatları ürünleri kırsal bölgelerde halen kadınların elinde yapılırken görülebilir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde bilinen diğer el sanatları ürünleri şunlardır;

•  El dokuması kilimler
•  Hesap Nakışı
•  Yemeni
•  Bitki örme
•  İpek kozası
•  Seramik işi
•  Seramik sanatı

Zenginliğin Sembolü Yemeni

Gerçek bir sanat işi olan Kıbrıs el sanatları ürünü el dokuması kilimler eski yıllarda genellikle Gazimağusa çevresindeki köylerde yapılan bir gelenektir. Renkli bir nakış işleme tekniği kullanılarak kanaviçe üzerine gerilmiş keten kumaş üzerine uygulanan Hesap Nakışı özellikle Lapta bölgesinde daha sık karşımıza çıkar. Koyu renk iplik üzerine uygulanan taslak kalem ile çizilen ve daha yaygın olan taslaklardan çok daha farklıdır ve benzersizdir. Kumaş üzerinde değişik motifler oluştururken her iplik tek tek hesaplanır bu yüzden adını Hesap Nakışı olarak alır. Yüzyıllardır Kıbrıs Türklerinin kullandığı zenginliğin sembolü olarak kabul edilen Yemeni ise en iyi şekilde dekore edilen bir eşarp türüdür.

Tüm Uygarlıkların İzleri

Bitkilerin kök, yaprak ve ince dalları kullanarak ya da keserek örüldüğü ekmek tepsileri, süpürgeler, sepetler bir mücevher kutusu gibi onlarca farklı ürün Kıbrıs el sanatları koleksiyonun vazgeçilmez el işleridir. Kuzey Kıbrıs Karpaz Yarımadası’nda ortaya çıkan el işi İpek Kozası kumaşa dikilen bir el sanatıdır. Yapım sürecinde her koza açılır, düz hale getirilir ardından grift şekiller verilerek kesilir ve kumaşa dikilir. Zaman içerisinde kil toprağın yaratıcı çömlekçiliğin gelişmesini sağladığı seramik işi ve sanatı Kıbrıs el sanatları kategorisinde tarihi yüzyıllar öncesine dayanır. Yüzyıllar boyu birçok uygarlığa ev sahipliği yapan Kuzey Kıbrıs’ta el sanatları da tüm uygarlıkların izlerini taşır. Büyük İskender’in uçuk bilinen ünlü kılıcının Kıbrıs’ta üretildiği ayrıca Leonardo Da Vinci’nin nakışlara hayran kaldığı ve Milan Katedraline konmak üzere Lefkara Nakışı örneği bir örtü aldığı bilinir.